تقی‌زاده در مجلس ۱

۲۷۰۰۰تومان

نطق‌های مجلس شورا (دوره‌های اول، دوم، پنجم و ششم)

زیر نظر: ایرج افشار

به کوشش: مصطفی نوری – رضا آذری شهرضایی

تاریخ نشر: ۱۳۹۰

تعداد صفحات: ۵۲۶ صفحه

قطع کتاب: وزیری

نوع جلد:‌ سخت (گالینگور)

         مجموعۀ «تقی‌زاده در مجلس» که به پیشنهاد و نظارت استاد ایرج افشار به انجام رسیده است در جلد اول به نطق‌ها و بیانات تقی‌زاده در دوره‌های اول، دوم، پنجم و ششم مجلس شورای ملی اختصاص دارد. نخستین اظهارات تقی‌زاده در مجلس اول عموماً به مسائلی مربوط می‌شود که طرح و بحث آنها برای استقرار مشروطیت و شکل‌گیری مجلس نوپا ضرورتی عاجل داشت و نیز مباحثی از متمم قانون اساسی. در واقع اصلاح امور مالیه و سازماندهی مالیات همواره از دغدغه‌های اصلی وی در مجلس اول به شمار می‌رود.

در مجلس دوم نخستین لوایحی که او به‌طور مفصل راجع به آن اظهار نظر کرد لایحۀ ضرب سکۀ نقره بود. همچنین تلاش‌های تقی‌زاده برای قانونمند کردن لایحۀ استخدام مستشاران خارجی درخور توجه است. علاوه بر این او به شدت از بی‌نظمی ادارات و سوء رفتار قزاق‌ها و نیز به حضور روس‌ها در ایران انتقاد می‌کرد.

کوشش برای نظم بخشیدن به بودجه مملکتی و مالیات، موضوع آغازین نطق‌های او در مجلس پنجم می‌باشد. علاوه بر لزوم اختصاص بودجه به معارف، توجه به بهداشت جامعه، راه‌سازی و بحث جایگزینی تاریخ شمسی به جای تاریخ قمری از نکات مورد توجه تقی‌زاده بود. اما برجسته‌ترین اقدام او در مجلس پنجم مخالفت با تغییر سلطنت بود.

در مجلس ششم نیز مسائل اعزام محصل به خارج، اوضاع استخدام دولتی و تلاش برای تمدید قرارداد میلیسپو از جمله نطق‌های تقی‌زاده بود.